Sunday, 30 June 2019

Viva Video Edittor

Mi tam takin Android Video Editor tha bera an chhan ani e. Hman ve i duh chuan teh hian download rawh le..
--->>> DOWNLOAD <<<---

Tuesday, 6 September 2016

Mizo hlapui hmasa ber Lalber te Lal ber

Mizo Hlapui hmasaber ‘Lalberte Lalber’ tih phuahtu H.Lama chanchin tawi

Hranglamthanga; H.Lama tih emaw mitdel Lama tih emawa hriat lar tak mai hi kum 1897 buh tuh laiin(May thla vel a nih hmel) Mizoram hmar lam Lengkawt khuaah a lo piang a. Kum 8 anihin Thlangdar-in a mit a zunkhum avangin a mit hi
a del ta a ni.Pianpui unau farnu pakhat chauh a nei a. An naupan deuh laiin a nu leh pa hian thihsanin a pami te chhungin a thih thlengin an enkawl a ni. Zoram hmar lam khaw hrang hranga an pem kual hnuin Kum 1976 Kumthar Ni takin Manipur-a Rengkai khuaah a thi a ni.
Mizo Hlapui hmasaber ‘Lalberte Lalber’ tih hla hi kum 1924, July thlaa Zawngin khuaa a phuah a ni. Chutih lai chuan Vanbawng khuain hla phuah turin an rawn ngen a, an chang thlan chu Thupuan 4:8-a, ‘A thianghlim e, a thianghlim e....’ tih  a ni. A rilruah chu chu a riak renga; tichuan he hla a phuah dan chu hetiang hian a sawi, “Pathian-in Lalberte Lalber’ tih hla min pek lai hian ramhnuaia fianrial tawngtaina ka neih laiin a ni a. Thupuan bu-a ‘Lalpa Pathian Engkimtitheia, Awm tawha leh awm meka leh lo la awm tura chu A thianghlim e, a thianghlim e,’ tih chu ka thinlungah chiang em em in a lo lang a. Van Angel leh Serafim-ten an chawimawite pawh ka ngaihtuah a, ka suangtuahna mitthlain ka hmu,” tiin. A thu a peih hnu chuan  athluk erawh a la nei mai lova. Chumi hnu feah chuan a thluk siam turin khawdai hmun fianrial lungpui chungah thuin a tawngtai leh a, chutih lai chuan Kawlhawk rual hian van dung an rawn thual a, a chung zawnah chuan an thlawk ri ta huau huau mai a. An thla zap ri chu ngun takin a ngaithla a, ngaihnawm a ti em em mai a, chuta tang chuan a thluk leh part hrang hrang in-chord dan turte thlengin a hre chiang thei ta a. Kawlhawk thla zap ri hmangin chu hla thluk chu Pathianin a pe ta  a ni. Kum 1924 July thlaah a thu dawngin kum 1925 April thlaah a thluk nen a zo thei chauh a ni. He hla hian kum 1930 hma deuh atang khan Zoram hi a l o deng chhuak vek tawh a ni. He hlapui bakah hian hlapui chuai thei lo ‘Van indona’ bakah hla dang 20 dawn H.Lama hian a phuah bawk a ni.

Thursday, 1 September 2016

I piangthar tur a ni

Phuahtu : W.T. Sleeper
Thluksiamtu : George C.Stebbins
Letlingtu : Pu Leta

Mipa naupang Sikul Superintendent pakhat chuan heti hian a sawi a: “Kum 1888 November thla khan, tlaikhat chu Missioouri Biala St.Joseph hmuna kawng pakhata a kal lai hian, kawngkhar bulah chun mipui an lo pungkhawm luai luia mai ka hmu a. Ka han pan hnaih chuan, Young Men’s Christian Association(YMCA)-ho, an hall-a pungkhawm an lo nia a. Kawngkhar (Gate) bulah chuan thalai eng emaw zat chuan he hla hi an lo sa a:

Hotu pakhat chu damna kawng zawt tura,
Zan khata Isua hnena alo kalin,
Lalpa chuan thudik leh felin a chhang a,
I PIANGTHAR TUR A NI.

Ka ngaithla a, uar tak maia a thunawn an han sak chuan ka nunah Thlarau Thianghlim ngunhnamin a rawn chhun ta a. Lal Isua nen inhmachhawna ding ni chiahin ka inhre ta a. Hla an sak chhung zawng chuan ka ding a, AMAH ngei chuan pianthar dan min zirtir turin ka ngen ta a, min zirtir ta ngei mai le. Zana an inkhawmnaa tel ve tura min sawmna pawh chu hian lovin ka tel ve ta a, hei hia ka dam chhunga ka tel hmasakna ver a ni, He inkhawmnaah hian Krista chu ka chhndamtuah ka pawm thu ka puang ta nghe nghe a ni. A hnua ka han ngaihtuah leh hian, min kaihruaitu chu he hla sak mawi tak kha a nihzia ka hre chhuak fo thin a, hengah te hian Pathian hnenah lawmthu ka sawi thin :
1)An hlasak ka lo hre hlah mai kha, 2) Thalai, a rawngbawltute, kawtthlera zai ngamna thinlung a pek a vangin.”

English mi Pahtian thuhriltu pakhat chuan heti hian a sawi : “Kum tam a la ni lo ve, Perthshire biala khaw pakhatah thlarau bo zawnna inkhawm kan nei a, a tira kan hriat hauh loh, mahsse, a hnu-ah mipuitu kan lo neih thatzia kan hriat  chhuah leh tak hi a awm a. Mitde Aggie-i  hi kan inhmuhchhuah dan chiah pawh ka hre thei tawhlo. He potar hi a mitdel bakah, natna nei reng, tual pawh chhuak ngailo a ni a, Hemi hmunah hian hmelhriat kan neiloh avangin, ani chanchin min han hrilh pawh tu mah an awm bawk lo va, mahse, Pathian hruainai kan pawlte zinga mi thenkhatin an va tlawhpawp hlauh mai a, he pitar hian kan thiltih tumte a lo hre vek a, a lawm em em a, amah lah chu mingaihsanawm tak a lo ni bawk a. Kan tan a lo tawngtai nasa em em a, a theih ang angin alo tang ve hle ani tih pawh kan hre chhuak a ni.

A bulah chuan hmeichhe tawp tak leh chhaw tak mai, puanthuia ei zawng a awm a. Aggie-I chuan he nu hi a ver em em thin a, kan inkhawmnaah tel turin a ti tlat thin a. Nakinah chua a va inkhawm ve ta hlawl a. Aggie-I khan In lamah a lo tawngtaisak ngat ngat bawk a. A inkhawm haw chu Aggie-I chuan thu thahnem tak a lo zawt a, he nu mawl tak hiang engmah a paw haw lo tih a hre chiang ta hle mai a, tichuan inkhawm leh turin tlai takah a lo hawn a, Aggie-I pawh a lo mu tawh a.  A lo haw chu Aggie-i pindanah tapin a zuang lut a.

‘Oh,Aggie, khaw’nge I awm? Thu hrilh tur che ka nei a sin’
‘Eng nge ni ta le? Min han hrilh the,’ tiin a chhang a. ‘Thimah ka sawi thei lo. Candle ka’n chhi ang e’ a ti a.

Aggie-I hian candle a hmang ngai lo, Mitdel a ni a, mahse bati a neih chhun chu an ha chhi thua a, engah chuan a rilrua awm za et et chua a hrilh ta a. “Aggie, nuihna thil a ni  hauhlo. Hla an sa a, tah chuan, I PIANGTHAR TUR A NI  tih chu ka thinlungah a ti ta reng mai a, Aggie, ka piangthar ta, Isua’n min nei taqwh, Aggie,’ a ti  ta a ni.

Dunfernline-a nula pakhat chuan heti hian a sawi vet hung: “Tlai khat chu ka thiannu nen Public Park-ah leng turin kan chuan dun a,tuallaia lo awm khawm kan hmu ta a. Kan dinga, an hla sak chu kan ngaithla ta vang vang a. I PIANGTHAR TUR A NI tih hla hi an lo sa dual dual mai a, chang tawp tlar hnih hian min vuan bet tat alt ani ber e…..

Vana mi duhtak, hmuh I chak fova khan,
Kawng mawi taka I lo kal tur a nghak.

Piangthar ngei tur ka nihzia ka ngaihtuah tat lat a. Ka pianthar loh chuan vanah ka lut dawn hauh lo tih ka hre chiang ta ngha a ni. Zana an inkhawmnaah chuan ka tel ve ta a, tah chuan Krista ta ni fo turin ka inhlan ta a, chumi atang chuan he hla hi ka duh em em ta a ni,’ tiin.

Enna Nunnem

Phuahtu : John Henry Newman
Thluksiamtu : John B. Dykes
Letlingtu : Zosapthara

He hla hi John Henry Newman-a’n Rome atanga Englan-a a haw tur, natna te, khawlum leh lawng tluanlohna karah, Coraica leh Sardinia inkara lawnga an chuan lai, Kum 1833-a a phuah niin an sawi, A tira a hla thupui chu ‘CHHUM DING’ tih a ni. Bristish Magazine-ah chhuah hmasakber a ni.

Dr. Newman-a hi Church Of England atangin Roman Catholic Kohhranah a insawn a, Pope pawhin a lawm em em a, nihna sang ber ‘Cardinal’ a pe nghe nghe a ni. A hla hi khawvela Pathian hla tha ber pasarih thlanchhuah zingah a tel a, Pu Gandhi-a khan a duh em em thin. Pu Sapthara’n a lehlin hian, Pu Saphluia chuan  “Mizo tawng a va thiam ve le!” a ti a ni

Wednesday, 31 August 2016

Khawngaihna Mak Mawi leh Duhawm

Naupan lai atangin misual tak a ni:
Pu John Newton-a hi kum 1725 khan Eglanad-ah a piang a. Nu fel tak Pathian tih em em tu a nei a; mahse a nu hian Pathian thute hrilhin tawngtai sak thin mah sela naupang sual leh chimawm tak a ni der mai. Kum 16 a tlin hmain mi hauhte, mi kutthlakte leh anchhe lawh tlengin a ching ta. Ama sawi dan phei chuan, “ Sual kha ka hmangaih tlat a, ka kalsan thei lo a ni” a ti hial.Lawng Sipai lamahKum 20 a tlin hma deuhin lawng mite bula khawsak a chak tlat a. Hei hi engdang vang ni lovin hetih hunlaia lawnga hnathawkte hi an sual em em vang a ni ber.

England Navy-ah a tang ta.
Mahse a ngaih ang ngawtin thil a lo ni hauh lo mai. Inkhuahkhirhnate kha rin aiin a lo khauh a. Vawi tamtak bana tlanchhuah a tum a mahse a tum angina awm thei lo.Tum khat phei chu an lawng captain thah a tum ta tlat mai. Sawi tawh ang khan amah hi misual tak kha a ni hrim hrim tawh. Mahse a that thei mai bik hauh lo. Lawng sipai atangin a tlan bova Africa khawthlang lam vaukamah a pit ru chhuak daih mai.

Bawih sumdawnna lamah a tel ve ta
Lawng Sipai atanga a ban hnu khan Sumdawnna rot hap leh tha lo tak mai mahse a hun laia engahmah an ngaih loh Bawih sumdawnna chu 1746 khan a tan ve ta. Kha tih hunlaia Bawih-a an lei leh hralh thin midumho dinhmun khawngaihthlakawmzia kha kan hre theuh awm e.Pu John Newton-a pawh kha a sual chho zel a. Rawng tak leh maksak tak taka bawih a enkawl chang lah a tam.Pathian lam a hawi ve taKum 1748 March thlaa England an panna lawnga an hawnna lamah thlipuiin a nuai ta vak mai. Lawng chu thunun thei lovin tuipui thuk lamah Thlipuiin a len zel a; Newtona pawh a mangang ve ta. Chutah tak mai chuan tunhma ang lo takin Bible chhiarin a tawngtai ve hiel a ni. “ Ka hlauhna zawng zawng aia nasa zawkin beiseinamuanawm tak ka nei ta zawk a ni” tiin helaia Pathian awmpuina a chan thu hia ziak hial a ni.Bawiha sumdawn a bansan chuang loLawnga thlipuiin a nuai vak vak hnu hian Ireland leilung chu a rap ve ta hram a. A thiltih sual zawng zawngte chhut letin Pathian lam a hnaih chho ve ta zel.
Mahse kum khat pawh a ral lotihin bawiha sumdawnna lam bawk chu a ti leh ta a. Mahse na takin Africa lamah a awm laiin a dam lova, chuan simna nghet neih tumin a rilru a lo siam ve ta a ni.Lawng ama paulin a nei veHemi a zin hawn hnu hian nupui a nei a. Lawng mama pualin a nei ta bawk a. Chutah chuan inkhawmnate siamin pastor angin amah hian rawng a bawl ta a. Mahse bawiha sumdawn chu a hunlai khan kristiante tih loh tur a nih leh nih loh pawh a ngaihtuah chhuak mai bik lo.

Inhmuhchhuahna duhawm chu
Hemi hnu hian ama lawng ngeiin vawi 3 zet bawih a phur khawm leh a. Mahse a vawi 3-na hnuah chuan a chhia leh tha hriatnain bawih hmanga sumdawnna chu a tha lo a ni tih a hrilh thei ta. An kawl bun leh khaidiatte chuan a rilru a la ta tlat mai le. Amahahinthiamlohna lian tak a pei chho ta.Tih danglam a lo ni ve taBawih ho Khaidiat leh kawl bunin a chhia leh tha hriatna a tihbuai hnu chuan a mihring puite chunga khawngaihna lantir turin a tawngtai ve a. A hun laia thusawi thiam leh Pathianhman George Whitefield-a thusawi a ngaithlaa chu chuan a rilru a aia nasa zawkin a khawih dang lam a. Chuta tang chuan Anglician Kohhranah misiter atan nemngheh a ni a. Rawngbawlna hlawhtling tak BuckinghamshireOlney-ah leh London-ah te a nei nghe nghe ni.

Hun harsa tamtak tawktu leh Pathian ngaihsak tha duh miah lo hian Pathian khawngaihna mak , mawi leh duhawm tak a lo chang ve hi a ropuina piah lamah Pathianin a hman nasatzia hi awih har tak a ni hial a ni. A hlate- Khawngaihna mak mawi leh duhawm, Nangma thil ropuite an sawi, Isua hming hi a va tha em leh a dangte hi belhchian a dawlin kristiante tan kan Tharau nun chawmtu a ni reng thin a ni.

CHATUAN LUNGPUI AW KRISTA

Phuahtu.       : A.M. Toplady
Thluksiamtu : Dr Thomas Hasting
Letlingtu.      : Rev Rohmingliana

Kum 1756 khan, Ireland rma tleirawl kum 16 mi hi a nu hnenah a zin a, Codymain khaw te tak tea buh Ina Beirual Inkhawm ah a tel ve a. Mite’n he tlangvel hi thu an sawipui a, a hmaa he hla phuahtu hi a ni. He hla phuahtu hian “A mak the e! Helai hmun thlera Pathin hnena hruaia ka awm hia a mak hle mai; tlem te inkhawm an ni a, an hruaitu lah chu mahni hming pawh ziak thei tawn tawn a ni lehnghal nen! Lalpa hnathawh a ni chiang hle, a va mak em!” tiin an inkhawmna thu hi a sawi.
Toplady-a hi kum 22 a nihin Church Of England Kohhranah ‘Ordained’ a ni a, Calvin-a Pawh ruh tak a ni, hla lar tak tak a phuah teuh a ni. Kum 1778 khan a thi. Kum 1776 khan ‘Chatuan Lungpui, AW! Krista,’ tih hla hi hlabu ah telh ani. A thupui tidanglam lovin suam fel zeuh zeuh a ni. Lalnu pasal thi tur khan he hlaah hian thlamuanna a hmu a, a thih hmain he hla hi a sawinawn zing hle, “Ka khawvel ropuina chauh hi ka chhuan ni se chua, ka va rethei dawn em ve aw!” a ti a ni.
Seawanhak-a lawng pil taah khan Fish University-a Zaimi pakhat a tel ve a. Lawng kang lai mek atanga an chhuah dawnin “life preserver’-ah fimkhum takin an intawn bet a, a nupui chanpual kha misualin an laksak daih mai a, tichuan, a pasal chanpual chu tawmpuiim a inuaibet ta tang tang a. Nakinah chuan, a thain a tlin dawn talo va. A pasal chuan “Beifan fan rawh” a ti a, a chhan thei bawk silo. A pasal chuan “Chatuan Lungpui hla kha i’n, sa teh ang” a ti a, an sa dun ta a. An aw chuan mi dang chaute a tiharh a, anni phei chuan an ti harh tih an hre hauh lo a ni.
Thih mai hmabak ni-a ingai tawhte kha tuifawnah chuan an lo dak chhuak hram hram hlawm a, an hla sak chua an lo zawm ve ta a…
“Chatuan Lungpui, aw! Krista,
I angchhungah min hum la,” tiin.
Hla chuan chakna thar a pe a, tichuan, an zawm ve ta zel a. Mak tak maiin lawng a lo kal ta a, an tha neih zawng zawnga invai kangin, chhanhimna lawngah an lut thei ta  a ni. He hlasatute nupa hian, “Toplady-a hla- ‘Chatuan Lungpui’ hian keini nupa chuah min chhanhim lo va, mi dang tam tak pawh a chhanhim a ni,” an ti
Pi L.S. Baunbridge-I’n a pasal nena China-a Kristiante chanchin enthlithlai tura an kal khan hetiang hian a sawi a: “China hmeichhiate chuan thih hnua piannawnna lo awm leh tur pumpelh nan kuthnathawh eng pawh mai hi tih an huam ani. Zawhte emaw, Ui emaw a pian chua a rapthlak lutuk a, an beisei sang ber chu mihring veka pian leh theih hia ani, chu chu
beiseiin, an theih ang angin thil tha an ti thin a. Hmeichhia pakhat chuan thil tha tia ingngaiin, amahin tuichhunchhuah feet sawmhniha thuka lai tawh a. Chumi chua a hnuah Pathian chhandamna thlawn pek a lo chang ta a, tunah kum sawmriat mi a ni tawh.
“Kut ruak maia lo kalin,
I Kraws bul chu ka vuan mai,” tih hla hi kan sa dun ta a ni
Bay Of Biscay-a lawng pila damchhuak pa pakhat chu, “In lawng a pil dawnin michuangten eng nge an tih hlawm le?” tiin an zawt a. “Thawm ka hriatte chu, a thei a piangte chua ‘Chatuan Lungpui, AW!, Krista ,’ tih hla hi an sa thei a ni” tiin a chhang a ni.
He hla chuai ngailo sak atanga thlamuanna lo nei ta chanchin mak tak mai Rev.Jphn Macpherson-a chu, Krstian tleirawl pakhat hian nula thi tur tlawh turin a sawm chawt mai a, tichuan a kal danthu heti hian a sawi:
“Pathian thu kan han hrila, ngun takin a ngaithla a. ‘Chung chu ka hre vek a mahse, misual, ngaihdam theih loh ka ni a. Hetia ka thih mai chuan boral ngei tur ka ni.’ A ti a. Tichuan, kan tawngtai a, Pathian thuchangte kan chhiar a, eng mah a su kaw thei si lo va, kan beidawng der mai a ni. Ka chhuak tur chuan, kawngkhar ka va vuan chauh tihin, ‘A va thim em! A va thim em tia a au ka’n hriat chua ka kir leh a, a thi hnai tawh hmel mangang, thaw tha thei tawh manglo bawk nen, thlamuanna ngai ngawih ngawih hmai hmel ka hmuh chuan, ka tihngaihna hrelo chuan, ‘Lalpa, eng nge ti tura min duh?’ tiin, ka thinglung chhungril takah ka zawt a. chu veleh, ka la tih ngai hauh loh, hlasak tul ta tlatin ka hria a, ‘Hla ka’n sa teng ang aw?’ ka ti a.
“Lawm hmel puin, ‘Zai rawh,’ a ti ta a. Reilo te chu kan la inghak dawn niiin a lang a, tichuan, hla lar em em ‘Chatuan Lungpui, AW! Krista….’ Tih hla ka’n sa ta a..
Kut ruak maia lo kalin
I Kraws bul chu ka vuan mai….
“Nula chua inbeng kang a, a thu chhua a, a kut kuangkuahin chakna thar lo nei ta a ang hle mai, a hmel alo eng deuh va, ‘Ka pu, a lo kal e,’ a ti a. Ka zai lai ka bang a, ‘Tu nge lo kal?’ ka ti a. Lawm takin ‘ISUA’ a ti ta a. Kan zain mak kan ti em em mai a, chu chu kan hmelah pawh a lang theuh a ni. ‘Ka ritphurh zawng zawng a bo ta,’ a ti leh ta bawk a. Mibo chhandamtu, sualna tinreng phurtu Isua a hmu a, a vua ta a ni. Chakna tlem a la neih hmangin, a thlamuanzia leh a lo bo thinzia te a sawi ta a. Thlamuang em em in a awm ta a ni.”
He hlahian thluk thahnem fe a nei a mahse, Dr. Thomas Hastings thluk siam hi a lar ta ber a ni. Kum 1784 khan he pa hi Connecticut-a Washington-ah a piang a, Kum 1872 khan New York-ah a thi a. Hla tamtak a phuah a, bu eng emaw zat a chhuah bawk a ni.

KHAWVÊL SUM TINRÊNG LEH LUNGHLU

He hla hi J. Hughes Landore (1872-1914) thluk phuah 'CALON LÂN' atanga a thu phuah a ni a. Welsh-ho chuan he hla thluk hmang hian an hnam hla pakhat an nei nghe nghe a ni. Hla thluk mawi em em mai a ni a, Zo trawnga letlingtute hi Miss K. Hughes (1889-1963) [Mizote'n Pi Zaii kan tih] leh Pu Lalhlira (1900-1949) te an ni. Kan sawi tak angin a hla thluk hi khawvelah a lar hle.
He hla thuin a uar ber chu 'Rilru Thianghlim' tih a ni. Kan Kristian Hla Bu-a Naupang hla huang chhunga a awm hi inhmeh riauna pawh a nei. Amaherawhchu, a hla thu han en hian naupang chauh lo; kohhran inkhawmah pawh sak fo tlak khawpa hla thra a ni awm e.
Sum leh pai te hi chu lo awm chawp, ral leh mai thrin a ni a; rilru thianghlim erawh chu a ral ve ngai lova, ro a tlingin a hlun ber a ni tih a sawi uar hle a. Chu chu Pathianin a neihtir theih avangin pe turin a dil a ni.

1. Khawvel sum tinreng leh lunghlu,
Ka dil lo, nawmsakna nen;
Rilru mawi leh thianghlimna chu,
Ka dil zawk, chung zawng ai chuan.

Lawmnaa khat rilru thianghlim,
A mawi tuktinpar aiin;
Fak zai vawr, rilru thianghlim chuan,
A ning lo, tlaini lenin.

2. Khawvel ropuina ka dil chuan,
Sirva ang a thlawk bo thin;
Rilru tha, thianghlim hlu tak chuan,
Kumtluang chenin min hnem thei.

3. Ka dilna hi chhun leh zanin,
Aw chho la, fak hla angin;
Aw Pathian, Chhandamtu zarah,
Min pe rawh, rilru thianghlim.

KHAWVEL HI BO MAH SE, ISUA KA NEI

Phuahtu : C.J Bonar
Thluksiamtu : T.E Berkins
Letlingtu : Pastor Chuautera


He hla hi harhna inkhawmah leh Crusade inkhawmah sar lak tak pakhat a ni fo thin a; a phuahtu chu Dr. Hotarius Bonar-a nupui a ni. 

Sap Hla Bu-a kan hmuh ang chuan, heti ang hian tan a ni.

 "Fade, fade, each earthly joy, Jesus in mine....." 

Mahse, a phuahtunu hi chuan heti ang hi a phuah... 

"Pass away, earthly joy, Jesus is mine" tiin.

 Zo tawnga lettu hian a tira phuahtunu tawng hman 'Bo' (pass away) a hmang hi a dik zawk awm e. A chunga ziak hmasak khi hman lar ber chu a ni ta a ni. Rev. E.P. Hammond-a sawi hi a ngaihnawm hle mai; chu chu heti ang hi a ni: "Dublin khua Pu J. Denhman Smith-a'n rawng a bawl khan, a fapa kum 4 mi chauh hian sual a nihzia a inhre chiang em em mai a, an chhung hian zai ngaina mi an ni vek hlawm a, he naupang hian zai a ngaina zual a. Vawikhat, naupang inkhawma a haw chu an chhungin an zaiho ta a. He naupang hi a kum la tlem hle mah se, hla tam tak chu a sa ve thei tawh a. "Khawvel hi bo mah se," tih hla hi an han sa a. 

"Naupang hian a sa ve duh ta hauh lo mai a. 'Ka nu, chu hla chu sa suh u. Isua hi ka ta a la ni lo,' a ti ta reuh va! An pa lo haw chu an hrilh a, ani chuan, 'A naupang em a, a la hre ve rih lo a nih chu, thingpui kan in zawhah hla kan sa ho leh ang a, he hla pawh hi kan sa dawn nia,' a ti a. An han sak leh chuan, 'Ka nu, he hla hi 'sa suh u' ka tih tawh kha, Isua hi ka ta a la ni lo va, ka sa ve ngam lo,' a ti leh ta a. A pa chuan mak a ti hle nghe nghe a ni. 

"A tuk zinga tukthuan an ei dawn chuan, Willie-a chu a lo tel ve lo va; a pa chu a pindanah a han kal chuan, naupang chu a khum bulah tihtakzeta thingthia tawngtaiin a han hmu a. 'Ka pa, engtikah nge naupang inkhawm a awm leh dawn?' a lo ti thuai a, A pain a awm hun tur a'n hrilh chuan, 'Thlarau Thianghlim chu keimahah a chen theihna turin, chu inkhawmah chuan min tawngtaisak turin hrilh rawh aw. Thian Isua ka chhar ta e,' tiin a pa chu a tir ta a ni. 

"Naupang inkhawm lehah chuan tui takin Willie-a chuan hla a sa thei ta a. Inkhawm banah chuan a pa bulah kalin a pa kut chu a chelh a, 'Ka pa, tunah chuan ka sa ve thei ta e, Thian Isua ka nei ta' a ti a ni. 

"He naupang hian Kristian nun tha tak a nei zui ta zel a. A hnu kum kuaah, a hmun pangngaiah khan inkhawm ka neihpui a, naupang kha kum 13 mi a ni tawh a, a lo tel ve nghe nghe a. A tun hma nun ka hre chiang hle nain, heti ang hian thu ka zawt a, 'Kristian i ni em?' 'Ni ngeia inhriatna neiin ka inngai a,' tiin min chhang a. 'Anih leh eng hun khan nge Isua i neih?' ka'n tih chuan, rang takin heti hian min chhang : 'Isua hi ka hmangaih fo niin ka hria, ka neih hun chiah chu ka hre reng tawh lo.' He naupang hian Isua a nei tawh a, a ni leh dar a chhinchhiah lo mai a ni." 

"October, 1989-ah Upa R. Zatlaia leh a team mi 54-te'n Dawrpui Kohhranah rawng an bawl lai khan naupang te te a chawk tho va, an lam mup mup e" an tih thin tak kha.. Naupang te hi Pathian ropuina puang chhuaktu chu an lo ni thei nasa mai a nih hmel. A letlingtu Pastor Chuautera hi 'Chhim lam Pastor Chhuahkhama' a ni (chhim lam chuan ziak se, Pastor Chhuahkhama chu 'hmar lam Pastor Chuautera' an ti ang). 1914 favang, Presbytery Inkhawmpui, Theiriata neihah nemngheh a ni. 1889-ah Aithur khuaah a piang a, a pa chu Rualkhuma a ni. Lehkha zir mi tak a ni a, 'All India Sunday School Union' examah 1906 leh 1911-ah medal a hmu ve ve. Upper Primary pass a ni. Chhim lama Tonic Sol-fa tichhuaktu a ni bawk. 1907 khan Sap Upa-in Rev. Challiana nen Sap ramah a hruai (Sap ram kal hmasa ber an nih duh hmel riau). Lehkhabu te tak te te leh hrilhfiahna a siam te nen lehkhabu sawm zet a ziak a ni. Chung zingah chuan, 'Kristiana Vanram Kawng zawh' hi a lar ta ber a ni. 1960 September ni 4-ah khan a Lalpa hnenah a chawl ta.

KHITA HMING AN LAM HUN CHUANIN KA AWM ANG. (WHEN THE ROLL IS CALLED UP YONDER I'LL BE THERE)

Kum tam a liam ta...James Milton Black chuan Pathian rawngbawl hi he khawvela a awm chhan a ni tih a hriat chian em avangin an khuaa thalaite nun chu a vei hle thin. Rawngbawlna chu mut mawh hnar mawhah nei mahse a hnathawh chuan a duhkhawp a thleng hleithei thin lo. Thahnemngaih lutuk avanga thawpik chang a ngah hle... . A rilru kaptu lian ber chu Pensylvania khaw pakhat Williamsport thalaite Lalpa ke bula hruai a ni. A taksa pawhin a chauh phah hle thin a ni. . Tuk khat chua Biakina a tawngtai haw lam kawtthler reh lai tak paltlang pah chuan a rawngbawlna chu a chhut let nauh nauh a. Chutih lai chuan hmeichhe tleirawl, thawmhnaw hlui lam tawh inbel hi amah tawk zawngin a lokal hnak hnak a. Chu tleirawl chu a hmuh hnu ni mahse Biakin lamah chuan a hmu ngai miah lo tih a hre chiang. An bel chiang a, a sam chu khuih mam a ni lova, a taksa lang lai leh a hmel chu a dawldang hle. A chezia hrim hrim pawh a inthlahrun hmel ngawih ngawih a. An chhungkaw dinhmun tur pawh a chhut thiam ruak mai. Chu tleirawl chhungkua chuan Pathian hming an lam ri tam lo hlein a ring a. Pathian hming pawh a hre lo ang tih a ring tel hial. . Tleirawl chu zawi angreng takin a lokal zel a. An inpelh dawn chuan James Black chuan biak a duh ta tlat mai, a kal pel thei ngang lo a ni e. 'Bawihi' tih pahin chu tleirawl darah chuan a vuan nghal a. Chu tleirawl lah chu rilru ah inthiam loh rukna a neih vang nge a hlauhthawn hmel hle a. A inthlahrung nghal dai mai. 'Bawihi' tunge i hming le?' a han tih chuan tleirawl chuan chhang mai lovin lei lam a bih ran mai a. 'Bawihi i hming min hrilh thei em?' a han ti dam leh thlap a. Chutah tleirawl chu rawn hawi chhuakin amahduhsaktu anih ngei ringin phurna thar a rawn pe a. 'Bessie ka nia,' a ti ve ta a. ' A ni maw? Hming nalh tak anih chu mawle' a tih hnu phei chuan tleirawl chu a hma aiin a ngampa lehzual a. . James Black chuan amah leh an chhungkaw chanchin chu a zawt ta a. Bessie te chhungkua chu rethei berh ve tak mai. Thawh chhuah nei mumal si lova Pa ber zu rui reng mai, nu ber lah hrisel si lo a ni a. Bessie chuan ei hmuh nan ruk te pawh a ru hial thin.!! . Chanchin a zawh nual hnu chuan Isua chanchin a hriat leh hriat loh a zawt ta a. Bessie chuan Isua chanchin chu a lo hre ve tawh thin a. A rualpuite Biakina hlim taka inkhawm a, an zai thap thap te pawh an In atanga a hriat phak avangin a lo ngaithla thin. Mahse an chhungkaw dinhmunin a zir miau loh avangin a rualpui te Biakin kal tur pawh a lo en liam ve mai mai a. . James Black rilru a dek ta zar mai. An Biakina rawn inkhawm ve ngei ngei tura sawmna a dawn meuh chuan Bessie chu hlim tak a ni. . Pathianni a lo thlen chuan Bessie pawh thawmhnaw hlui ve tawh tak, midangte thuam aiin a tlawm a ni tih hriat ngawih ngawih ha chungin Biakin a rawn lut ve ta hna hna mai. Chumi ni atang chuan Hming lamna bu ah pawh BESSIE tih hming a chuang ve ta kalh mai. A hlim em em a, ralkhat atanga zai a lo zawm ve thin kha Biakin chhungah ngei a au pui ve thei ta. Engkim mai chu a tan thil thar ni mahse chumi ni atanga Pathianni apiangin a inkhawm ta ziah nghe nghe a. Tleirawl rualte pawhin an lo kawm thiamin a tlangnel ta hle. Khawiah nge Bessie a awm tak?? Pathianni tuk dang ang bawkin James chuan hming a lam leh ta kauh kauh a. A tawp bera phur tak maia 'Awm' lo ti nalh thin Bessie hming a lam chuan chhangtu reng reng an awm lo. Hming lamtu pawh a hrilhhai hle. A rilru ah 'Khawnge Bessie?' tih chu a ri nawn tlu tlut mai. . Inkhawm an bang a. Hmundangah peng lovin Bessie te in a pan ding nal nal a. An in thlen dawn tepah Bessie pa chu amah tawk zawngin zu nam huam chungin a kal pai tuang tuang a. In a han luh chuan Bessie nu chu chhuatah zawi zetin a lo thu a. In chhung a lut a. Rei vaklo a hawi kual hnu chuan Bessie chu khumah a lo mu hnawk nuaih mai a. A taksa chu a lo sa vur mai a. Thih ngamin a na a ni... Zawite in a ban leh biang velah te chulin 'Bessie, Inkhawmna ah hming kan lam laiin phur taka AWM i tih ri hriat tur a awm si lova, i lo damlo na em anih hi. A va han pawi tak em!! A ti mawlh mawlh a. Bessie chuan thei leh thei lovin James Black lam chu a rawn hawi a. 'Ka pu, he leia ka hming an lam hunah Awm ve thei tawh dawn lo mah ila, KHITA HMING AN LAM HUN CHUANIN KA AWM ANG,' tiin a chhang a. Reilote hnu ah chuan Khita hming an lam huna AWM tawh turin a chatthla ta riai riai a. . Mi rilru khauh James Black a insum zo lo. Bessie avang chuan a mittui a sur zung zung mai a. He leia hming lamna ah Bessie hming an lam tawh ngai lovang a, Vanah an lam thin thung dawn ani. ..... ..... James Black chu a Piano ngainat em em hma ah a thu a. A rilrua Bessie awm reng chung chuan Vanram ngaih hla sak a han tum a. Mahse chutianga sak tur hla chu a ngaihtuah chhuak zo reng reng lo mai. Chhungril lam atang hian 'Nangman phuah rawh' tia thupetu a awm tlat avangin Bessie thu hnuhnung nena inhmeh tur hla a phuah chhuak ta!! +Khita hming an lam hun chuanin ka awm ang + (KHB No-239) nang leh kei hi kan awm ve angem?

KOHHRAN NIHNA LEH AWMZIA

Kohhran kan tih hi khawvela a lan dan ang han sawina a awm a, Thutlung Thar sawi dan, a nih ang tak sawina a awm bawk a, a pahnih hian hriat chian a țha a ni.

Khawvela a lan dan ang sawina chu hei hi a ni:- "KOHHRAN chu, Krista ringtute pawla indin, Pathian Thu- Thuthlung Hlui leh Thuthlung Thar, dik taka pawm a, dik taka zirtir; Lal Isua siam chhuah sakrament pahnih- Baptisma leh Lalpa zanriah, dik taka hmangtute hi an ni". Hetah hian Kohhran han tih phawt mai hian tute nge a huap a, tute nge a huap loh a lang chiang tawk a, sawi sei pawh a țul lo ve.

Thuthlung Thar in, thlarau lama a nih ang tak a sawina thung chu, a tawi zawngin ti hian sawi i han tum teh ang- "KOHHRAN chu Krista'n Ama tan, Amahah nghatin a din a ni a, mitthi khaw kulh kawngkhar pawhin a ngam loh tura a din a ni" (Mat 16:18; Kol 1:16-18). A dintu leh a nghah chhan a ropuiin a nghet ani. "A thisena a lei a thil siam thar a ni". (Tirh 20:28; II Kor 5:17). Ni ruk(6) chhunga a thil siam zingah khan a siam tel lova, rei tak hnuah thu chauh ni lovin a thisena a thil siam thar a ni. "Thlarauva, Pathian awmna tur Biak In Thianghlim",(Ephesi 2:21-22) leh "Pathian chhuangte, thutak ban leh innghahna a ni" ( I Tim 3:15; Heb 3:6).

Khawvelah Pathianin chhungkuaa a rawn neih, a chenkualna ber a ni a, Chhandamna Thutak kawltu leh lekkawhtu atan a hmanga, chu chu mi dang tumah sawrkar leh khawtlang lam thila pawl engmah hi a kawltir ngailo, a Kohhran chauhvin an kawl ani. "Krista Mo a ni" (Thup 21:9) Kristan pumkhat atan, thlarau lam fahringtu atana a hman, thikthu chhe taka a tana a hauh tlat a ni.

Lei Kohhran la fimkim rih lo em em mah hi hetiang tak hian Pathian ngaihin a hluin a pawimawh a, a famkim hunah phei chuan a va hlu dawn em!!!!! chuvangin a enkawltute leh Kohhran mite pawh hi Pathian ngaihin kan pawimawh a ni.

KOHHRAN DIK LEH DIK LO

Pathian ro hlu ber KOHHRAN hriat fuh loh na avangin inthendarhna pawl hrang hrang (DENOMINATIONAL CHURCHES) lo piang ta teuh mai hi KRISTA tawngtaina eng atanga enin, SETANA bumna rapthlak tak a ni (Johana 17:6-26) Kohhranah hian Kristian tak leh lem an awm thin tih kan hre theuh va, a nih leh Kohhran pawl dik lo an awm ang em? Bible thu leh kawvela kan hmuh dan hi ngun takin chhui ila, Kristian lem an awm ang bawkin, Kohhran lem an awm ngei ang tih a lang.

A nih leh i Kohhran awmna kha a tak nge a lem tih engtinnge i hriat theih ang? Kohhran dik awmdan tur pali(4) an sawi thin chu :- (1) Pumkhat (2)Thianghlim, Krista thisena sil (3)Huapzo, lei leh van mi zawng zawng huap (4)Apostol-te din leh an zirtirna anga kal zel.

Mahse hei hian kan sawi tum Kohhran dik leh diklo ah hian min ti fiah tawklo khawp mai...Tin, Kohhran dik chu Pathian Thlarau hruai a ni ngei tur a ni tih kan hre theuh va, mahse hei pawh hi Thlarau hruai kan tih leh Thlarau hnathawh kan tih hi a inang lo a, kan Kohhran ngei hi Thlarau hruai a ni tiin kan inchuh leh mai lo ang maw??? Engpawh chu lo nise Kohhran dik leh lem hriat nan engti kawng zawng in nge kan thlir tak ang le???? Kohhran dik leh dik lo lan chhuahna chu ti zawng hian i han sawi dawn teh ang:

1. AN THURIN INNGHAHNAAH : Kohhran dik chuan Chhandamna chu Isua Krista rin chauh a ni, an ti a. Miin Isua Krista chu Chhandamtu atan a pawm a , a tan a inpek tak zet chuan chhandam a ni, an ti. Amaherawhchu mi in Lal Isua a rin a, chhandam a lo nih veleh khan a tan nih tur leh tih tur a tam ta em em a, eng kawng pawha zirtir leh kaihhruai a tul zui ta a ni, an ti. Kohhran dik lo erawh chuan Isua Krista rin chu an ti ve ngei a, mahse chhandam nih phah leh nihloh phah tur thil dang an rawn lek tel thin. An rawn lek tel chu, Isua kawptu atan biak leh rin dang neih tel te, pawm tel te, pawn lam lan dan te, a then phei chu chher chawp. Thuthlung Thar zirtirna tlangpui nena inrem lo te a ni. Chher chawp lo pawh, an pawl tih dan kha chhandam nih phah leh nih loh phahna ni turin an sawi pawimawh a ni. Chuti chu an nih avangin chhandamna hi pawlah an khurkhung a, an pawla mi chauh chhandam ni turin an sawi. Khawvelah chutiang chu pawl hrang hrang sawi tur an tam awm e, chuvangin chhandam nih nana Isua Krista rin tluka pawimawh rawn lek tel an tam tawh hle a ni.

2. THAWH DANAH : kohhran dik chuan Krista tan an thawk a, Krista tan chauh thahnem an ngai a ni. Krista hnena thlarau bo hruai pung si lo va, khawvela an pawl tihpun vak mai hi an tum ngailo, duh pawh an duh hek lo. Kohhran dik lo erawh chuan, Krista tan ti chung si in an pawl tihpun tumin an thawk ber thin. Krista hnena mite/Tlarau bo te hruai pung chuang silovin, an pawl tihpun nan Pathian ringtute an tibuai thin.

3. AN THIL NGAIH PAWIMAWHAH: Kohhran dik chuan Krista ringtute tana pawimawh an tih ber chu, Krista duhzawng rilru put leh a duhzawnga nun hi a ni a, chutiang zirtir nan an inhmang zo ber thin a ni. He mi tello chuan pawn lam lan dan leh thil tha dangte pawh hi tha tak tak a awm theilo. Kohhran dik lo erawh chuan, Krista duhzawng a pawimawh an ti ve tho a, mahse Isua Krista tluk in an pawl tih dan leh bawlhlo vel an ngai pawimawhin, rilru leh nungchang aiin thupuiah an sawi pawimawh zawk thin. Krista duhzawng ni bera an hriat chu pawn lam thil leh a bawlhlo hi a ni ber thin.

4. TAN TLAN DANAH : Kohhran dikte chuan an pawl kha lo hrang mah se, an tih dan leh lan dan dang deuh mah se, an thurin innghahna leh an thawh tum dan leh an ngaih pawimawh a lo inang vek mai a, chuvangin an inhmu thiam chauh pawh nilovin, tan tal/thawh ho leh intihsawt tawn an tum thin. Intihbuai tawn an tum lo hle. Kohhran diklo erawh chuan an pawla mi an tih anga tite chauh chhandam tling thei turin an sawi a, Kohhran dang tumah an rem lova, tumah in an rem heklo, an mahni lah an inngeih heklo. An Kohhran mite chauh chhandam ni turin an sawi thin.

Mitin hian Pathian ah zalenna thianghlim kan nei a, chu zalenna chungah chuan, thutak zawn theihna(FREEDOM OF CONSCIENCE) kan nei tih hre rengin, mimal/mipui ngaihdan te, pawl ngaihdan te mai ah innghat lovin, Bible eng ah kan en zawk a dik fo vang. Mi ngaiha kawng dik ni anga lang, a tawp thihna ni si a awm tih hre rengin fimkhur a hun tawh takzet a ni(Thufingte 16:25). Heng bak ah hian sawi tur tamtak a awm ngei ang mahse heng tlemte kan sawi te pawh hian Kohhran dik leh dik lo lan dan i thlir thiam theih nan a tanpui theih ngei che ka beisei... Engpawh nise tuna i Kohhran awmna khaw Krista Kohhran dik tak ngei a nih leh nihloh chu i hrethiam ruai ruai tawh ang...

BEIHRUAL HMAN TAN DAN - By Laldawnkimi, Archivist, Synod Office

THUHMA  : Kum 1894-ah Chanchintha kan dawng a,   kum 1906-ah Harhna tum khatna a lo chhuak a,  a tum hnihna pawh  kum 1913 ah a lo chhuak leh a, ringtu an  pung hle. Mahse    hun engemaw chen hnuah harhna chu a lo reh a, Kohhran a lo nguiin a lo chaklo leh ta, rinna kawnga an la ngheh tawk loh avangin han ban leh puk puk te a awm a, khawvel miten nuihzatin “Pathian thu awih leh aichhia chuan thal an hua a nia” an ti thin. Mahse,  mi engemawzat rinnaa mi nghet leh rinawm an awm  a, phurna hloh mahse thahnemngaihna hloh lovin an thawk zel a.  He Harhna hnua Kohhran han ngui leh chuan mi tam tak hnungtawlhna leh zuaina a siam mai bakah, thawhlawm pawhin a tuar nghal a, 1917-a Tirhkoh tirh chhuah 7 chu thawhlawmin a daih loh avangin an hlawh bi cheng 10 chu cheng 8/- a tihhniam a ni a. Tichuan ringtute intihchak tawnna leh ringlote beihna chu hnapuia neih an duh ta a ni. ( Mizo Kohhran Chanchin  Rev. Saiaithanga phek 54-56, 58)
BEIHRUAL NEIH A NI TA :  Hetih lai hian Mizoram Hmar chan  pum pui hi Khasi Synod hnuaiah Presbytery pakhat  kan ni a,  kum khatah vawi hnih ( March & Oct ) Inkhawmpui  an nei thin a, March 15 - 18, 1918  Presbytery Inkhawmpui Aijal-a neih chuan hetiangin a rel a
            “ Kristian Beihrual-na hi June, 1918 a hian lo awm tan turin kan ruat a. Thla chawhma lam chu mahni Kohhran ho tan a, in tih chak na tur leh in tih thianghlimna leh in tih ngah lawk na atan kan hmang theuh ang a, tin, thla chawhnu lam chu ringlo te tan a hman tur ani ang, mi hruai hram  turin. Tin, Kohhran tin in an thawh-zia dan theuh tur an ngaihtuah ang”.
                        (Presby. 1918  No.10,    Kristian Tlangau  May 1918  phek 94 )          
Rev. Sandia pawhin hetiang hian hriattirna a chhuah a-
            Hmar-Chan Presbytery thil-tih chhiar ilang-in, thil pawimawh em em an ruat a ni. Tun June thla chhung hian Hmarchan khaw-tin-ah Pathian Ram tizau turin leh Isua mi zawng zawng tithianghlim turin kan beirual ang. Hetiang-in tunlai-in India ram pumpui-ah an ti mek a ni. Malsawmna tam tak an hmu tawh a ni.  Tin, unaute u, heng thil hi hriatreng a tul a ni. Kan beihrualna hi ti tha tur leh Pathian hming ti-ropui turin, heng thil hi i ti ang u :-
a) Nashatak-in tawngtai-in Pathian malsawmna kan dil tur a ni, June thla hma pawhin rei fe an.
            b)  Kan ngaihtuah fo tur a ni.
            c) Kan in-en tur a ni. Kan rilru kan buatshaih tur ani. Sualna zep ilangin malsawmna a dal ang. Isua hnena fel takin kan inpe tur a ni.
            d) Engtinnge beihrualna hi kan tanpui theih ang, kan ngaihtuah tur ani. Tin, a tumna ber kan  hre reng tur a ni. Hapta hnih hmasa chhungin, kohhranho mi ti-harh leh ti-thianghlim turin kan beihram ang. Tin, chu mi hnuah chuan  awihlote hnena kal-in kan bei-rual ang. Heng thil pahnih hi kan Pathian duh zawng ani tih kan hria. Taimatakin i ti ang u. Tin, kan Kohhranho tin in malsawmna ropuitak an hmu ang tih kan beisei. Beihrual thatna tur chu tawngtaiin i dil fo ang u.  (Kristian Tlangau  May 1918  phek 99)
            Hemi tuma an hman dan   Lalhnawka khua Lungsum leh  Lalzika khua te chuan an report bawk a, a ngaihnawm hle ( Kristian Tlangau  Sept 1918 phek 172, 180)  Aizawl hmuna an hman dan report  Sandia Sap leh Liangkhaia te ziak hetiang ani:
            “..... June nikhat zan  atang khan inkhawm kan lo tan ta a, Pathian in mal min shawm shak a, keini Kohhran a mawi lovin kan inkhawm chu kan lo hlim ta hle mai a, zan khat zan a pang chuan inkhawm kham lovin kan lo tin ta hial mai a; chumi Kohhran chhunga inkhawm chhung chuan, mi in ah emaw, Biakin ah emaw inkhawm mah ila, kan hlim hle fo thin a, uar hauh lova shawi pawhin hlim reng rengin kan tum tla,  tih theih a ni e.
            Tin, thla chanve a lo ral dawn Pathianni vawi thum zan ah chuan Inpumpekna inkhawm kan nei a Chu mi inpumpekna ah chuan “Inpumpekna lehkha” an ti a, Pathian hnena kan thu tiam zawng zawng kan lo thlah thlam tawh shi kha chawk harh leh turin In tiam na lekha te tak te mi zawng zawng hnena an shem a. Tin, mi pakhatin Pathian hnena inpek tharna lam thu a shawi a; han ngaih thlak meuh chuan kan Pathian thu awina hi a lo pan deuh tak a lawm maw ! tiin kan in shit theuh mai a “Tun hma lam ai kha chuan ka va bei nasha deuh tawh dawn em” kan ti rilru theuh a ni. Tin, thu shawi zawh a chuan “In-pum-pek thawh-lawm” an ti a,thawh-lawm kan upa ten an khawn bawk a, chu tah pawh chuan ni dang ai chuan kan thawh tam  zawk theuh a ni awm a, chu mi tum maiah chuan cheng 14/- lai kan ngah a. Tin, chu tah chin a chuan Pathian thu awi lo ho kan bei tan ta a. Mi lian deuh in mi lian deuh an bei a, mi te deuh in mi te deuh kan bei a, nula in nula, tlangval in tlangval, pitar in pitar, putar in putar, naupang in naupang, mahni tum tawk theuh kan bei a. Pathian in chakna min pek avangin tumahin hlau lo leh zak lo leh ning lovin kan bei theuh va: ruah sur chung te pawh hian kan bei zel a kan lawm em em vek a ni...........”
Khaw hrang hrang atanga Beihrual  vanga hming pe thar   mi 344  an ni.  
( Kristian Tlangau  Oct. 1918 phek 194-195) 
            Hetianga  June 1918 ah hlawhtling taka an hman avangin October, 1918-a Champhai Hmunhmeltha khuaa Presbytery  chuan  “Beihrualna hi awm leh sela kan ti tlang a, kum 1919  September a ni ang, a tih dan tur chu hmana mi ang  bawk khan a ni ang”. tiin a rel leh ta a ni ( Presby.  Oct. 1918    No.11 )
             Ringtuten thahnemngai taka an tawngtaina leh an beihna chu Pathianin mal a sawm a, kum 1919 ah chuan Harhna tum thumna a  lo thleng leh ta nghe nghe a nih kha.
HMAN HUN :   Kum 1918 ah June ,  1919 leh 1920 ah September, 1921 ah January ,1922 - 1924 ah April thlaah te  hman thina ni a, mumal taka September thla kan hman hi 1925  atangin a nih hmel  e. (Presby. Oct. 1920 No.25,  Oct. 1921 No.33, Assembly  1925  Jan No. 18)
THU ZIR  : Standing Com. rel angin kum 1937 atangin ram pum huap thu zir bik siam tan niin a lang, “ Kan Kohhran kum tin Beihrual hi fel zawka kan tih theih nan Beihrual programme ram pum tan siam ila, kan subject  chu Insumna thu lam nise” (SC  dt.28.6.1937  No.7).  Mizoram buai avangin ram pum huap zir tur siam loh tum a awm a, hengah hian mahni Kohhran remchan anga buatsaih leh hman a ni. Hapta hmasa ber Ramthar hapta hi 1981 atanga hman tan a ni a, Hapta lina Kristian Chhungkaw hapta hi 1983 atanga hman tan a ni. 

BEIHRUAL THLA  HMAN  DAN  TIHDANGLAM  RAWTNA:
            Aizawl West Presbytery-in Beihrual thla hman dan tihdanglam  a rawtna   chu 2001 Synod chuan tha tiin SEC bawhzui turin a dah a ( 2001 Synod Gen.5)  Questionaire-te siama  ngaihdan hrang hrangte lakkhawm anih hnuah tihdanglam dan tur hetiang hian rel a ni :
            1)  Beihrual hi September thlaah hmang zel ila.
            2) Tualchhung Kohhranin remchang leh tha atih angin Biak in leh in lamah hman pawlh thin a ni ang.
            3) Thupui hi rampum huapin Synod-in ala siam zel ang a, amaherawhchu a thupui leh Bible chang tarlan bakah a kaihhruaina thuziak hi chu tuna kan hman lai aia tawi fel zawka siam tur a ni ang.
            4) Mahni Kohhran tan tangkai leh sawt zawka hmang duhte tan zau zawka zalenna pek a ni ang.
            5) Kan Kohhran hmalakna pawimawh - Kristian Chhungkua, Ramthar leh vantlang nun siamthatna ( Social concern) lam thilte hi hlamchhiah loh tur a ni ang.
                                                                                    ( SEC 185: 7;   SEC 186:7;   SEC 187:29)

Ramthar Ni

August 31 (Nilaini) hi Ramthar Ni a ni a, Mizorama Presbyterian Kohhran rawn dintu Rev. David Evan Jones (Zosaphluia) Mizorama rawngbawl tura a lo thlen ni a nih vangin Mizoram Presbyterian Kohhran tan Ni pawimawh bik a ni.

Kum 1972 Mizoram Synod Inkhawmpui chuan, Synod Ramthar Board-in, ‘August ni 31, Pu Zosaphluia Mizorama a lo thlen ni hi Synod Ramthar Ni atan hman ni se’, tia a rawtna chu pawmin kum 1973 atang khan August 31 chu Ramthar Ni atan hman tan a lo ni ta a ni.

Mizorama Chanchin tha rawn thlentu hmasa ber (Pioneer Missionary) Rev. William Williams chuan Khasi rama a thawh laiin Syhlet lama Mizo lung in tangte hnen atanga Mizote chanchin a lo hriatin Mizorama kal duhna a nei ta a. Kum 1891 March 20 khan Aizawlah a lo kal a, Mistiri leh kut hnathawka inhlawhfate hnenah Pathian thu hrilin tract te a sem a. Mizoram chanchin hi Welsh ramah a zu sawi a, Welsh Presbyterian Mission chuan kum
1892-ah Mizoram chu Missionary tirh luhna atan a thlang ta a. Rev. William Williams hi tirh an tum a, mahse vanduaithlak takin a thi ta mai si a. Mi thar an dap leh a; Theological College-a an zirtir chhungin hun a lo vei hman a. Hetih lai hian Arthington-a mi tirh Rev. F.W. Savidge (Sap Upa) leh Rev. J.H. Lorraine (Pu Buanga) te kha an lo chhuak a, kum 1894, January 11-ah Mizoram an lo thleng a; Welsh Presbyterian Mission tirhin Rev. D.E. Jones (Zosaphluia) hi kum 1897, August 31-ah a lo thleng ve leh ta a.

Friday, 26 August 2016

Android Vidpro

Android mobile phone a video edit na atan mi tamber chuan an duh ber a ni a, a awlsam bak ah a zangkhai tha hle ani. A size a tet ang aiin thil a th theih a tam khawp mai.
--->>> DOWNLOAD <<<---

BlackPlayer EX v20.21 BETA 4 Patched

Music player tha deuh i duh chuan lo download ve rawh. 

BlackPlayer EX v20.21 BETA 4 Patched.apk 12.3 MB (12890493 bytes) Report abuse hnuaia Download tih hnuaia Download offera tih bula in tick kha in tick lohin dah la chuan download button kha i click dawn nia.

--->>> DOWNLOAD <<<---

3D Charts Pro 2.0

Mobile a tranga 3D chart siamna..
--->>> DOWNLOAD <<<---

PENTICOSTAL KOHHRAN HO LEH AN THURINTE

Assembly of God AG: Kum 1914 ah din ani a, tunthleng in member an la tam ber ani. Tunah hian khawvel pumah 64 million vel awm ang a chhut an ni. Hetia an dinhnu lawk hian 1916 ah Oneness penticostal ho chu an chhuak ve leh ta ani.
Kan hriat lar tak Hilsong united te kha he kohhran ami te tho hi an ni a. Milar tak tak Kaka, David Wilkerson, NIcky Cruz tih te kha an kohhran an ni.

AN THURIN TLANGPUI TE
1. Bible hi Pathian thawk khum anih avangin dik lo thei lo ani.
2. Pathian dik pakhat chauh a awm a, trinity ang in a inlan thin.
3. Isua hi Pathian fapa a ni a, minung pahnihna, Pathian tak nisi ani.
4. A tir in mihringte hi tha tak a siam kan ni a, mahsela sual bul avangin Pathian nen kan lo in mihran ta ani.
5. Chhandamna hi Pathian lak a inchhir ngawih ngawihin Isua Krista kaltlangin kan chang thei.
6. Serhhranna pahnih a awm a, ringtute hnimphum a baptisma chantir heihi khawvel zawng zawng a ti tur a phut chu ani. Lalpa zanriah hi ani leh a, heihi Krista tuarna leh thihna kan hriat reng nan ani.
7. Thlarau thianghlim a baptisma chan.
8. Tawnghriatloh a tawng hi thlarau thianghlim hnathawh hmuh theih a lo lang thin chu ani.
9. Tihthianghlimna, hei hian sual lak a hran na leh Pathian hnen a inhlanna a kawk
10. Kohhran mission ah chuan sual a awm mek te chhanchhuah na hi a ni a, kohhran hi Krista taksa ani a, chuvangin tupawh Krista ringtu apiang chu an tel thei ani. Kohhran hi pawlah a innghatlo thung.
11. Thlarau thianghlim kohte leh Bible thu a nemngheh ten kohhran an enkawl tur ani.
12. Tihdamna rawngbawl hna hi damlo te chung ah an beiseina tihsan nan a tihtur ani.
13. Kohhran ten kan kan beisei chu Krista lokal leh hnu a, ropuina a kan awm hun tur ani
14. Chumi hnu ah chuan Krista chu a hring a hran in lei ah hmuh theihin alo kal lang a, lei ah hian kumsang rorel a tan dawn ani.
15. Rorelna hnuhnung ber chu tan a ni ang a, thianghlimna pailo te chuan chatuan hremna an hmachhawn ang.
16. Chumi hnu ah chuan lei thar leh van thar a in tan tawh anga mi dik te chauhin tah chuan hmun an chang tawh dawn ani.

UNITED PENTICOSTAL CHURCH INTERNATIONAL: Hei hian member 4 million vel awm ang a ngaih an ni. Oneness theology zui tute an ni a, Pentecostal Church, Incorporated leh Pentecostal Assemblies of Jesus inzawmkhawmin kum 1945 khan an siam ani a. Khawvel pum huap an ni.

AN THURIN TLANGPUI TE

1. PATHIAN PAKHAT CHAUH A AWM, Pathian fapa Isua tih hi Pathian fapa anga alo channa ani.
2. Chhandamna chungchang , chhandamna bible in a sawi hmu tur chuan thlrau ah an piangthar ngei tur ani a. Hetah hian sual avanga lungngai a thihsan te ani, Isua krista ruala tui a phum baptisma changin thlarau thianghlim baptisma changin kaihthawh in an awm leh a. Hei hi a chianna chu tawng hriatloh hi ani.
3. INCHHIRNA, thinlung tak a inchhir te chauhin Pathian ngaihdamna famkim an hmu thei ani.
4. Isua hmingin hnimphum a baptisma chan tur ani a, hei hian sual ngaihdamna famkim a keng tel ani.
5. Tawng hriatloh a tawng, heihi mi thlarau a an khah leh khah loh a lang a hriattheihna ani.
6. Chhandamna hi Isua khawngaihna a kan rinna vang a lo awm thei ani a. Chumi belhchhah nan a thupek tui ah leh thlarau ah pinthar tur ani tih hi. Mi tumah amah thiltihthat avangin emaw dan zawm that avangin chhandamin an awm dawn lo ani.

Isua Krista Kohhran lo pian chhuah dan

“Chitin mahni Pathian hming theuhvin an awm anga, keini pawh Lalpa kan Pathian hmingin kumkhua-in kan awm ang”. (Mika 4:5)
        Hmuhsitna leh sawichhiatna kara, amah tihchhiat vek tuma tankhawha, taima taka amah phiartute kara a Kohhran  a din tur thu Lal Isuan a sawi mai hi khawvel mite tan thilmak a tling a, amaherawhchu thu dik a ni tlat si. Mite pawhin pawl an din a, Kohhran te pawh an lo din tawh thin, a dintu thih hnu-a miin pawl an din tak kan hre ngai lova, an damlai ngeiin an din a, an pawl dinte chawimawi leh ngaih ropui pawh an hlawh thin.
Kan zui Lal Isua erawh chuan “Ka Kohhran ka din ang” (Mt 16:18) tia a lo sawi lawk chu; a mihring taksa a thih hnu, thlan thim paltlanga, thawhlehna ang-ah a din ta chauh a ni. Mite chuan an ropui lai berin, a zuitute an tam vanglai takin pawl an din thin a, Lal Isua erawh chuan zuituten an tlanchhiatsan; an bikbo san vek hnu-ah Thlarau Thianghlima Jerusalem ah bul tanin, khawvel ram hrang hrangah a din chho ta z^wk a ni.
Lal Isuan Ama Kohhran a din dan atang hian ‘Kohhran’ tih hi pawl satliah, tisa lam thil mai a nih loh zia kan hrethei awm e. Mi tam tak chuan, Kohhran hi pawl satliah-ah ngaiin pawlah chhandamna a awm lo an ti a, an pawngpaw tel ve mai mai a, an duh leh an insawn kual a, an duh leh pawl (Kohhran) an din a, an ngai thupui lo hle thin. Amaherawhchu, Kohhran hi Thlarau Thianghlima din, thlarau lam thil, chatuan nun hawlhtlang a ni a, a duh duhin a din a, tisa thil anga ch>ibawl chiam chi niin a lang lo. Ram lo thleng tur kan Pa Davida ram, (Kingdom of God) bul tanna, Krista thianghlimna tawmpuia Krista Taksa (Body of christ) nihna a ni a, Krista famkimna lenzia tluka siam puitlin tur a ni.
Khawvel pawl phuahchawp leh din ni lovin, Amah Isua Krista ngei chuan Thlarau Thianghlima Jerusalemah Kohhran a phun ang khan Ni hnuhnunga Pathian mite Ama hmingpu-a kan awm tur thu chu zawlnei Mika hmangin a lo puang lawk tawh a. (Mika 4:5) Chu Pathian thu; dik lo thei lo chuan Zofate chenna tur atana ramri min lo khamsak, Mizoram chhung ngeiah hetiang hian Ama mite hmangin a lo puang bawk a.
(1) Kum 1936 January Ni 14 khan Pu Patlaia Tlangnuam Aizawl chuan, “Mizoramah kohhran thar a lo piang ang a, kum 1971 ah a lo piang ang” tiin Thlarau Thianghlim hriattirna a lo puang a.
(2) Kum 1948 September Ni 22 khan Pastor Kawlthawma Mamit chuan, Sabual ‘N’ khua-a an awm laiin, Thlarau Thianghlim hriattirna dawngin, Kohhran thar lo piang tur chu Kross lo ding chhuak ta angin a hmu a, chu chu , “Isua Krista Pathian Nung Kohhran” tih a nih tur thu a lo puang a. Chu chuan thlarau dik tak a entir tur thu te, pawl tam tak an diklohna te hria a, an lo kal tur thu te leh chu Kohhran chu Krista zuitu diktak ni-a, hlim taka Pathian an chawimawi tur thu te a lo puang bawk a ni.
(3) Pi Nupuii Reiek chuan kum 1966 khan, “Mizoramah Kohhran thar a lo piang ang a, Thlarau mite atangin a lo piang ang” tiin a lo puang tawh bawk a ni.
Isua Krista Kohhran lo pian dan hi amak thin hle mai. Kum A.D 30 velah Lal Isuan Penticost niin Jerusalemah Kohhran a din a, khawvel miten mak an ti a, an hrethiam lo ang khan (T.T 2) Mizorama Isua Krista Kohhran lo pian dan pawh hi danglam tak a ni a. Sakhuana lama kan Puithiam (Pastor) te leh mifing inti tam tak te pawhin an hrethiam lo a ni.
Mizoram hi a chhunga chungte; thingbul, lungbul be mai thin, mi lu la hnam ti-a sawi thin nimah ila, mak danglam taka Pathian zawn chhuah, thlarau lam hriattirna “Tuifinriat ral atangin mi ngo an lo kal ang a, an thu lo zawm ang che u” tia Pu. Darphawka hnena hrilhl^wkna, kum 1880-a lo thleng ang chiah a, tuifinriat ral hla tak atanga sap (mi ngo) te hmanga zawnchhuah kan ni a. Pathian zawn chhuah leh kalsan loh khawpui ni tura buatsaih kan ni. Pathian hian mizote hi min va hmangaih em ! ..
Hetianga Pu. Darphawka hnena hrillawkna thu hriattirtu Thlarau Thianghlim chuan kum 1906 atangin Zoram hi min chanchilh a, min kalsan ngai ta hauh lo a ni. A va ropui em !.. Thlarau Thianghlim chuan ki hrang hrang, ze hrang hrang, lan dan hrang hrang, lam leh zai, kawng hrang hrang in min hruai thin a, min zirtir a, min chenchil thin a ni. Hetiang a nih lai hian Zorama Kohhran lian ‘Presbyterian kohhran’ chuan Thlarau Thianghlim hnathawh harh tharna lo thleng thin chungchangah ‘Harhna kaihhruaina Bu’ 1949 kum khan an siam a. Hemi avang hian thlarau mite chuan, hnawl leh endawng niin an inhria a, nekchep leh hnawhchhuahin an awm a, an mangang thin hle a ni.
Kum 1964 ah Pu.Laldenga (L) Ex.Chief Minister chuan Mizoram chu India sawrkar laka lakchhuah a, Independence sual turin Mizo National Front (MNF) a din a, Mizo mipui te thinlung a hnehin, MNF thli chu a tleh a ni ber mai. MNF chuan kum 1966 ah silai hmet puakin Independence chu an sual chho ta a, Mizoram chu rambuai a lo ni ta a ni.
Tichuan 1968 - 1969 vel khan Mizoram khaw hrang hrang te chu Sipaiin khawmin khaw pakhatah te a dahkhawm a, mi nu leh nula te pawngsualin, mipa te kuli ah chhawrin, In leh lo te an halsak chiam mai a. Hengte avanga mipuite tawrhna chu nasa tak a ni. Tisa leh Thlarau lamah thlarau mite chu nek chep in an awm a, thimna in a tuam a ni ber mai.
Heng thil; harsatna lo thlengte avang hian thlarau mite chu an rum tak meuhva, chuvangin mihlim, thlarau mi leh zawlnei hote chu ram leh hnam tan Van Pathian auvin an tawngtai ta chuah chuah mai a ni. Kum 1970 vel bawr atang khan Zorama thlarau mi, hmun hrang hrang ami te chu kalkawmin Pathianni (Sunday) tlai apiangin Aizawl a Boys Middle English School (Sikul sen) an tih maiah chuan an tawngtai thin a, hlim takin an zaiin an l^m mup mup thin a ni. Kum 1971, April Ni 4, “Bethel Ni” hmangin Zorama, thlarau mite chuan Inkhawmpui hmangin College veng a, Pachhunga University College ah an kalkhawm mup mup mai a. Chuta Inkhawmpui thupui chu “Thlarau mite Inpumkhatna” tih a ni. Hemi tuma kalkhawmte chu nasa takin an tawngtai a, an zingah chuan Thlarau Thianghlim zalenna Kohhran din duhna lo piangin, ram leh hnam tana tawngtaina chu an thinlungah a lian hle bawk a ni.
Tichuan Ni 5, April, 1971 ah Krishna Talkies Cinema Hall (Zodin Cinema Hall) Canteen kual, Lammual Gate ep (opposite) chiahah hian an kalkhawm leh a, tawngtaihona neih leh a ni. Hetah hian Pawl Kohhran (Presbyterian kohhran) atanga chhuak a, in la hrang tawh khaw 12 laiah an awm tawh thu report a ni a. Kohhran din a hun leh hun loh chungchang sawihona rei tak neih a ni a, thutlukna mumal a awm theih loh avangin, din a hun tawh bawk nen Hnahthial atanga lo kal Pu Kalruma chuan, “Kohhran din tul ti zawng naktuk-ah Pu K.Lalluta In, Venghluiah i kal khawm ang u” a ti a ni.

Ni 6, April, 1971 (Thawhlehni) ah chuan Pu.K.Lalluta In Venghlui-ah chuan Kohhran din tul ti, mi thahnem tak an kal khawm a. Kohhrana kal a hun tawh ti te leh a la hun lo titu te an awm avangin Pu.R.Saptawna Chhingchhip atanga palai pakhat chuan, “Kohhran din duh zawng choka lamah i kal ang u” a ti a. Tichuan tlai dar 3 velah, “Thlarau mite thut khawmna” ti a an vuah chu Pu.K.Lalluta choka-ah thu khawmin, tlang 12 laiah Kohhran anga inhlawmkhawma an lo din tawh bawk si avangin, thlarauvin tul a tih ang zelin Kohhrana kal ni tawh rawh se” tiin thu an titlu ta a. Tichuan a dintu hminghmerha sawi tur awm si lovin Thlarau Thianghlimin a mite hmangin Isua Krista Kohhran chu a lo din ta a ni. He Kohhran thar hi mite chuan “Ramthar” tiin an ko thin a. Anmahni erawh chuan “Isua Krista Kohhran” an inti \hin a ni.  
Hetianga Kohhran thar lo piangta hi Jerusalema Kohhran a ding ang khan ‘Thurin leh Constitution’ lamte duan fel a ni lem lova, a hming pawh official-a pawm leh puan pawh a awm lem lo a ni. Tichuan, Ni 5th, Oct,1971 (Thawhlehni) Dar 10:30 A.M ah Kohhran thar chuan Committee neiin, Constitution hruaitute lo duan chu pawmin, Kohhran hming atan pawh Thlarau mite lo puan angin “Isua Krista Kohhran” tih chu an pawm ta a. Kan Thurin Bible-in, Pathian miten ni hnuhnunga kan Pathian hming kan putchhuah tur thu a lo sawi lawk te (Mika 4:5) Isua Krista ngeiin a Kohhran a din tur thu a lo sawite (Mt 16:18) chu Mizoramah tihdikin a lo awm ta a. Isua Krista ngei chuan A Thlarau Thianghlimin Ama Kohhran chu a lo din ta a ni.